XII WERKEN VAN STAN

Stan Raemdonck
Stan Raemdonck

In Stan Raemdoncks werk is er meer aan de hand dan het louter afbeelden van landschappen, fragmenten van de natuur of motieven uit zijn eigen leefwereld. Het zijn bijna fotografische afbeeldingen, heel naturalistisch geschilderd. Door kadrering en scherpe uitsnijdingen krijgen zijn meestal groene, soms zelfs gifgroene, schilderijen een totaal nieuwe en bevreemdende werkelijkheid.

In recenter werk heeft Stan Raemdonck vooral aandacht voor schaduwen of voor het spel van schaduwen. Schaduwen bekijkt hij als onvatbaar maar toch altijd zichtbaar aanwezig. Schaduwen worden in zijn nieuwe schilderijen het hoofdmotief. Hij hanteert ze als figuratieve elementen of om een bepaalde sfeer te creëren. Zo steekt het onheilspellende of mysterieuze meer dan eens de kop op.

Stan brengt een consequent en homogeen oeuvre dat getuigt van een grote artistieke beheersing en kunde, een oeuvre dat tegelijkertijd een bescheiden kritiek geeft op de omgang van de mens met de natuur en het milieu.

Begin 2007 stelde Stan Raemdonck een kunstmap samen met zes van zijn werken als illustratie bij zes gedichten van Marnix Speybroeck. Zeven jaar later koos de dichter twaalf werken van Stan Raemdonck en schreef er teksten bij als een hommage aan een innemende en bijzondere kunstenaar.

XII WERKEN VAN STAN CATELLAR GEEL

 
 

 

Stan Raemdonk - Wandeling van Sebastien
Stan Raemdonk – Wandeling van Bastien

DE WANDELING VAN BASTIEN

Het is een lange wandeling, zo lang
dat je pas struikelt aan het eind, waar
onachtzaam in het gras een kei, daar
waar jij je bukt, de gele streep bereikt.

 

 

Stan Raemdonck - L'heure bleue in de Kasteeldreef
Stan Raemdonck – L’heure bleue in de Kasteeldreef

L’HEURE BLEUE

Alles blijft verborgen in sprookjes
zoals dit omwille van het licht speelt
iemand op een mondharmonicaatje

Au clair de la lune
Mon ami Pierrot
Prête-moi ta plume
Pour écrire un mot

Er is zoveel dat hier ontbreekt
Een vosje in de struiken en jij
net buiten beeld

 

 

Stan Raemdonck - Jij & ik
Stan Raemdonck – Jij & ik

WEI

We waaien in elkaar we zijn van wind en eetbaar
gras voordat we gans vervagen zal iemand vragen
wie we zijn we worden straks gehooid nooit dichter

 

 

Stan Raemdonck - Landscape
Stan Raemdonck – Landscape

SNEEUW

Wel honderd tinten groen
Geen honderd woorden sneeuw
De schilder heeft geen woorden nodig
Toch mag de dichter grazen in zijn gras
Het gras blijft rustig verder groeien
Nadat het licht wordt uitgeknipt

 

 

Stan Raemdonck - Onder de moerbeiboom Taulignan
Stan Raemdonck – Onder de moerbeiboom Taulignan

HOOGTE

je let niet even op en dan gebeurt er dit:
je rug tegen een boom probeer je door te groeien,
je torent boven alles uit, je krijgt geen hoogte van
de boom die je nu bent, en vreest de botte bijl

 

 

Stan Raemdonck - Onderweg
Stan Raemdonck – Onderweg

BERICHT

wat je niet ziet:
het eelt, het staal van scherpe beitels,
het zweet dat kleeft aan deze steen

wat je niet ziet:
de geur van stof en hars van onder-
weg, de hand die dit penseel bewoog
en terpentijn als alles was volbracht

wat je niet ziet:
bewaard in dit bericht

 

 

Stan Raemdonck - Schaduwcommunicatie
Stan Raemdonck – Schaduwcommunicatie

LIPLEZEN

Het praat gemakkelijk in de schaduw.
Je voelt je niet betast, je verdrinkt niet
in elkanders ogen, je hebt enkel
het vermoeden dat liplezen volstaat.

 

 

Stan Raemdonck - Na regen
Stan Raemdonck – Na regen

ARCHANGELSK

Is dit de weg niet naar Archangelsk,
een schone stad gelegen aan een zee?
Wie ooit terugkwam van Archangelsk
zag op zijn pad gebroken spiegels licht.

Wie ooit vertrekt naar dit Archangelsk,
een schone stad gelegen aan een zee,
omwille van de korte koele zomers
neem steeds een warme minnaar mee.

 

 

Stan Raemdonck - Sanseveria
Stan Raemdonck – Sanseveria

VROUWENTONGEN

Wat haat ik sanseveria’s met hun scherpe vrouwentongen,
ze belemmeren me het zicht, verbergen hoe de buren achter
ramen konkelfoezen, verblinden mensen met koperen cache-pots.
Nochtans, een Indiaanse vorser heeft hen uitvoerig onderzocht
en uiterst goed bevonden, veel zuurstof in je longen, een ‘must’.

Wat haat ik sanseveria’s met hun scherpe vrouwentongen.
Het was een avond in september bij langzaam krimpend licht.
Ik boog me liefdevol voorover voor weer een watergift,
toen die vervloekte sanseveria met scherpe vrouwentongen
mijn linkeroog voor altijd heeft gedicht.

 

 

Stan Raemdonck - Fijn stof
Stan Raemdonck – Fijn stof

FIJN STOF

Ik ben weer even zeven veilig vooraan op de fiets,
een hand wijst naar de sterren die oorverdovend uit
de hemel vallen, een zee van oh’s en ah’s, een valstrik
die ik later zal ontwarren, als ik tenminste dapper ben.

Nu het veel later is, veel angst is overwonnen maar
nog niet helemaal, wat naar beneden dwarrelt
adem ik gelaten in, en maak er mooie dromen van.

 

 

Stan Raemdonck - Driedelig landschap
Stan Raemdonck – Driedelig landschap

TRIPTIEK

Zo moet het vroeger zijn geweest, met Italiaanse heuvels in de verte,
torens van een Vlaamse stad, engelen die zingen, pausen in purperen
gewaden, brokaten prelaten, rechters die rechtvaardig nog niet gestolen
zijn, ridders op hun paarden, barrevoetse pelgrims, verweerde heremieten,
een duif die stralend nederdaalt , een tevergeefs aanbeden lam.

De wereld is gekanteld drievuldig uit elkaar, en drijvend op het water
de tekens van de maker, eilanden voor later als iemand hem ooit mist.

 

 

Stan Raemdonck - Bokaal met sprinkhaan
Stan Raemdonck – Bokaal met sprinkhaan

GEVANGEN

Ik zie hoe hij zijn punten slijpt, de tijd verbijt, verbeten
kleuren mengt op zijn palet en laag na laag mij overschrijft
op doek terwijl ik tik als een horloge; met eindeloos geduld
probeert hij mij te vangen, gelukt schroeft hij het deksel los.

 

 

 

ESSAY

L’ HEURE BLEUE

Kleuren zoeken elkaar? Woorden zoeken elkaar? Dan zoeken ze vergeefs, nee, ze vinden elkaar! Dat vond Pablo Picasso : “ Je ne cherche pas, je trouve.” Pablo was enkel medium, intermediair in het spel van het kleurenpalet. Wanneer groen, geel en blauw het canvas betraden, was hij enkel nog lijnrechter en soms scheidsrechter; hij keek toe hoe de match gespeeld werd en vond het prima zo.

Zonder toeschouwers geen wedstrijd.” Een schilderij dat niet bekeken wordt, bestaat niet”, placht hij te zeggen. Als kleuren elkaar vinden, als woorden elkaar vinden, dan communiceren ze, dan “connoteren” ze: verder reiken dan hun eigen verbindingen lang zijn. Ze kleuren graag, ze lezen graag tussen de regels, omdat wat niet getoond wordt, wat niet gezegd wordt, zwaarder weegt. Zwart-wit foto’s wegen zwaarder dan kleur; de kijker kleurt zelf naar believen. Als kleuren naar monochroom neigen, flirten ze met zwart-wit.

Poëten worden als krolse vlinders aangezogen om zich in een diffuus kleurenlabyrint te wagen. “Groenen” in kaart brengen, met “gele” strepen als leidraad en toetssteen. Een “blauwtje” lopen kan altijd: les risques du jeu! Wie niet speelt, is stervende. “Groenen” door “blauwen” laten verleiden, doe je met schroom. “Blauwen” zijn hevige minnaars en hun baltsgedrag is risicovol, maar als het ze lukt, beleven ze hun “happy hour” ofte “l’heure bleue”. In “l’heure bleue” zoeken “groenen” en “blauwen” elkaar niet meer, ze hebben hun “lit triptique” gespreid. Laat de nacht maar komen… Wellicht zijn “zwarten” de ultieme kleur.

Mijn vindtocht is gelukt, mijn deksel is los, ik vlieg…

Post scriptum

1 Lees me zacht, lees me traag, prevel me met lippen die aarzelend bewegen. Wie lippen wil lezen, moet ophouden met zelf zijn lippen te tuiten. Inhalige lippen luisteren niet.

2 Wie nooit struikelt, raakt verdoofd en verdwaalt.

3 Hoe meer ontbreekt in een zwart-wit foto, hoe meer Pierrot te vertellen heeft. Wie buiten beeld blijft, is nooit een puppet on a string.

4 Kun je dichter bij elkaar zijn dan, liggend op de rug, samen naar de wolken te staren. Ik zie Jan van Nijlen voorbij waaien.

5 Er zijn meer “groenen” dan “witten”, wat de Inuït ook mogen pretenderen.

6 Hoogte van jezelf krijgen om niet onderuit te gaan: een levenslange, vaak kromme groeipijn.

7 Zolang iemand mij laag na laag op zijn doek overschildert en overschrijft, besta ik, want ik word bekeken en gelezen.

Jacques Declercq – januari 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s